8 voordelen en 2 nadelen van verplaatsbare (modulaire) woningen

1.200 woorden – 4 minuten lezen
children sitting down on the floor playing with lego blocks
Verplaatsbare en modulaire woningen moet je zien als legoblokjes die in en uit elkaar klikt. In die legoblokjes zitten hele keukens, badkamers en wc’s gebouwd. Je kunt ze heel snel in- en uit elkaar halen. Daarom zijn modulaire woningen heel aanpasbaar en verplaatsbaar .

Ik val dit keer gelijk met de deur in huis en hieronder lees je alle voor- en nadelen van verplaatsbare woningen op een rijtje. In de rest van de blog lees je de onderbouwing!

*********

Voordelen van verplaatsbare woningen:

  1. De woningen kunnen snel gebouwd worden.
  2. De kwaliteit is hoog.
  3. Er is veel daglicht (in de woningen van dit onderzoek dan he? Er zullen vast ook verplaatsbare woningen zijn met weinig daglicht).
  4. Ze zijn duurzaam.
  5. Ze zijn aanpasbaar.
  6. Ze zijn multifunctioneel.
  7. Ze kunnen binnen de bestaande stedelijke structuur geplaatst worden.
  8. De gebruiker draagt niet de lasten van het eigenaarschap (geen investering, weinig risico).

Uitdagingen van verplaatsbare woningen:

  1. Er zijn ontwerprestricties, omdat de modules in massa geproduceerd worden.
  2. Er zijn ontwerprestricties qua omvang, omdat de modules vaak over de weg getransporteerd moeten worden.

*********

Volgens de onderzoekers van het artikel in deze blog is de vraag naar woningen tegenwoordig zo dynamisch dat het handig zou zijn als woningen heel makkelijk te verplaatsen zijn. Daarom onderzoeken ze het potentieel van verplaatsbare woningen. Verplaatsbare woningen zijn volgens de onderzoekers eigenlijk altijd modulair. Dat betekent dat ze bestaan uit een soort legoblokjes die in- en uit elkaar kunt klikken (zie ook de tekst bij de foto). Dat beschouwen ze namelijk als een heel circulaire oplossingen voor het woonprobleem.

Wat is er circulair aan een verplaatsbare woning?

  • Omdat je de woningen kunt verplaatsen, kun je ze weghalen op plekken waar krimp is en plaatsen op plekken waar ze nodig zijn. Zo hoef je niet in de krimpgebieden woningen te slopen en in de groeigebieden nieuwe woningen te bouwen.
  • Omdat verplaatsbare woningen vaak in modules gebouwd worden (denk aan lego), zijn ze voor heel veel functies geschikt. Ze kunnen van kantoor, naar woning, naar winkel, naar zorginstelling veranderd worden en weer terug als dat nodig is.
  • Omdat ze meestal geleast worden in plaats van gekocht, blijft de producent eigenaar van de woningen. Ze zullen zorgen dat de kwaliteit heel hoog is. Daardoor gaan ze heel lang mee, en worden ze niet na gebruik direct weggegooid.

Het onderzoek vindt trouwens in Finland plaats. In Finland is, net zoals in Nederland, sprake van leegloop van dorpen in de provincie en een enorme trek naar de steden. Daar zijn dus ineens veel woningen nodig en zijn ze volop aan het bouwen.

Het doel van het onderzoek was om te achterhalen hoe dat dan precies zou werken met die verplaatsbare en modulaire woningen.

Wat de onderzoekers vooraf dachten over verplaatsbare woningen.

De onderzoekers zijn eerst zelf gaan nadenken over wat zij dachten dat verplaatsbare woningen zijn en wat de voor- en nadelen daarvan dan zouden zijn.

  • De woningen (of beter gezegd de modules waaruit de woningen bestaan) worden vaak in de fabriek gemaakt (en niet ter plekke op de bouwplaats). Daarmee bespaar je heel wat arbeidsuren en de arbeid die verricht moet worden wordt verricht onder betere omstandigheden. Bovendien bespaar je in de fabriek bouwafval, gebruik je minder energie, en is er minder geluidsoverlast. Anderzijds zijn er dan ineens wel wat ontwerprestricties (want de modules worden in massa gefabriceerd, en moeten ook nog vervoerd worden en mogen dus niet al te groot zijn).
  • De onderzoekers raden aan om de modules te leasen in plaats van te kopen. [Wel jammer dat ze het niet hebben over het feit dat er nog maar heel weinig aanbieders zijn die modules te lease hebben, maar ok.] Het voordeel van leasen is dat je een leasecontract afsluit voor een bepaalde tijd, en daarna dus de modules weer in kunt leveren zodat ze ergens anders gebruikt kunnen worden. Het grote voordeel van leasen is natuurlijk ook dat de eigenaar de risico’s draagt van de module en er dus voor zal zorgen dat de kwaliteit hoog is. Er zijn dan per slot van rekening minder onderhoudskosten. Uit een ander onderzoek blijkt dat het voor de afnemer van de modules goedkoper is om te leasen dan te kopen, mits de gebruiksduur minder is dan 40 jaar.

Toetsen van ideeën in de praktijk

Dit was dus nog allemaal gewoon wat de onderzoekers zelf dachten. Pas toen ze dit hadden uitgedacht, gingen ze in de praktijk kijken of hun gedachten ook klopten. Daarvoor hebben ze vier producenten van verplaatsbare woningen geïnterviewd, zijn ze bij de fabriek wezen kijken, hebben ze allerlei documenten hierover gelezen, hebben ze 17 eindgebruikers geïnterviewd, en zijn ze drie keer in een verplaatsbare woning wezen kijken.

Voordelen vanuit het perspectief van de producent

De snelheid van het plaatsen is 1 van de stokpaardjes van verplaatsbare woningen, aldus de producenten van de verplaatsbare woningen. Ze modules, waarin hele badkamers, keukens, ramen alles al in is gemonteerd, worden met hijskranen in elkaar geplaatst. De woningen kunnen binnen een maand staan als het moet. Vanwege deze methode is de kwaliteit van de woningen heel hoog. Tijdens het bouwen worden de modules niet blootgesteld aan het weer, en in de fabriek kun je natuurlijk veel meer gecontroleerd te werk gaan dan op de bouwplaats.

De geïnterviewde producenten verhuren de modules voor drie tot zeven jaar. Daarom zijn de woningen echt wel alleen voor de korte termijn geschikt. Hierdoor hoeft de gebruiker geen investering te doen, en loopt de gebruiker daardoor aanzienlijk minder risico dan wanneer de gebruiker de modules zou moeten kopen.

Uitdagingen vanuit het perspectief van de producent

De grootste uitdaging is de techniek. De producent kan op zich de modules wel naar de wensen van de klant maken, maar hoe meer aanpassingen er gemaakt moeten worden, hoe langer de lease-periode moet zijn om die kosten er weer uit te halen. Ook zal door de aanpassingen die de klanten wensen de bouwperiode langer duren.

Klant- en gebruikersperspectief

Degene die de modules huurt (de klant) is niet altijd gelijk aan de eindgebruiker (degene die daadwerkelijk in de woningen gaat wonen). Bijvoorbeeld, grote bedrijven kunnen ook de woningen huren om hun (tijdelijke) buitenlandse werknemers in te huisvesten.

Voordelen vanuit klant- en eindgebruikersperspectief

Ook klanten en gebruikers noemen de snelheid waarmee de woningen geplaatst kunnen worden als een belangrijk voordeel.

Ook de hoge kwaliteit van de woningen – als gevolg van prefabricage – werd genoemd als een belangrijk voordeel. Met name het vele daglicht werd als erg prettig ervaren (er was kennelijk een ontwerp gemaakt met veel ramen). Ook het binnenklimaat werd als erg prettig ervaren.

In één casus werden de modules gebruikt voor een zorginstelling. De verplegers noemden de standaardoplossing juist als een voordeel. Omdat iedere kamer er hetzelfde uitziet, kunnen ze heel makkelijk de spullen vinden die ze nodig hebben.

De onderzoekers vinden het interessant dat geen van de klanten of eindgebruikers duurzaamheid van de verplaatsbare woningen als een voordeel noemden.

Uitdagingen vanuit het perspectief van de klant en eindgebruiker

Hoewel de modules echt wel zijn aan te passen aan de wensen van de klant- en eindgebruiker, blijven de constructie en de capaciteit voor elektriciteit beperkt, waardoor het niet mogelijk bleek om zwaardere ziekenhuisapparatuur te gebruiken.

Ook zijn de modules beperkt qua dimensies, ze moeten immers over de weg vervoerd worden. Daarom zijn sommige functionaliteiten niet mogelijk. Je kunt geen grote hallen maken met de modules. Een sportzaal is dus uitgesloten.

In sommige gevallen zijn de modules weer te groot, waardoor ze overgedimensioneerd zijn voor sommige functies. Je kunt natuurlijk tussenschotjes enzo plaatsen, maar de ruimte wordt dan gewoon niet efficiënt gebruikt en dat levert uiteindelijk wel extra kosten op.

Als de klant specifieke wensen heeft, waardoor de modules aangepast moeten worden, levert dit voor de klant extra kosten op. Het ligt er een beetje aan hoe lang ze de module willen leasen, of die kosten ook de moeite waard zijn.

Overigens, de klanten en eindgebruikers vonden het design gewoon mooi en niet armoedig, zoals de onderzoekers in eerste instantie verwachtten.

Hier nog even puntsgewijs alle voor- en nadelen van verplaatsbare woningen op een rijtje:

Voordelen van verplaatsbare woningen:

  1. De woningen kunnen snel gebouwd worden.
  2. De kwaliteit is hoog.
  3. Er is veel daglicht (in de woningen van dit onderzoek dan he? Er zullen vast ook verplaatsbare woningen zijn met weinig daglicht).
  4. Ze zijn duurzaam.
  5. Ze zijn aanpasbaar.
  6. Ze zijn multifunctioneel.
  7. Ze kunnen binnen de bestaande stedelijke structuur geplaatst worden.
  8. De gebruiker draagt niet de lasten van het eigenaarschap (geen investering, weinig risico).

Uitdagingen van verplaatsbare woningen:

  1. Er zijn ontwerprestricties, omdat de modules in massa geproduceerd worden.
  2. Er zijn ontwerprestricties qua omvang, omdat de modules vaak over de weg getransporteerd moeten worden.

BRON: Kyrö, R., Jylhä, T., Peltoporpi. A., (2018). Embodying circularity through usable relocatable modular buildings. Facilities, (37) 75-90.

Wist je dat in Nederland ook een bedrijf is dat verplaatsbare woningen maakt (in modulevorm)?

Het heet Finch Buildings en je kunt ze vinden op  https://finchbuildings.com/

En wist je dat woningcorporatie Woonwaard samen met Finch Buildings woningen heeft geplaatst in Noord-Holland? Ik vind dit soort ontwikkelingen echt te gek!

Doe mee met de conversatie

1 reactie

Plaats een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: